Steun ons en help Nederland vooruit

Verkiezingsprogramma 2018

Onderwijs voor iedereen

Basisonderwijs

Onderwijs biedt de beste garantie voor verdere ontwikkeling zowel op persoonlijk, maatschappelijk als economisch gebied. Onderwijs verdient daarom volgens D66 topprioriteit. Investeren in onderwijs levert op de langere termijn meer waarde op dan het kost. Met leraren die het beste uit zichzelf en hun leerlingen halen. Het is dé manier om te zorgen voor economische groei, integratie, emancipatie en zelfbewustzijn. Investeren in onderwijs is van groot belang om de werkgelegenheid van volgende generaties te blijven waarborgen. Ook is het van belang dat er mogelijkheden beschikbaar blijven voor extra scholing van leerkrachten en teams.

In Aa en Hunze wordt het basisonderwijs voor 11 scholen verzorgd door stichting PrimAH. Daarnaast zijn er twee christelijke scholen en een samenwerkingsschool. De gemeente subsidieert het onderwijs, zorgt voor de financiering van bouw en onderhoud van schoolgebouwen, voert de leerplichtwet uit en is eindverantwoordelijke voor het onderwijs en het welzijn van leerlingen.

Stichting PrimAH is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het basisonderwijs en een stabiele, veilige leeromgeving. Transparantie van resultaten is belangrijk. De laatste paar jaren is er meerdere malen onrust geweest met betrekking tot stichting PrimAH en haar communicatie met ouders en personeel. D66 zal er op toezien dat de gemeente indien nodig Stichting PrimAH aanspreekt op haar verantwoordelijkheid.

De werkdruk van leerkrachten is erg hoog. Betere organisatie van het werk en meer ondersteunend personeel zijn mogelijkheden om deze werkdruk te verlichten. We zullen er op toezien dat het beloofde extra budget ook hiervoor wordt ingezet.

Ieder kind heeft recht op een passende plek binnen het onderwijs en leerlingen moeten de aandacht krijgen die ze verdienen. Wij willen dat ieder gezin dezelfde keuzevrijheid heeft als het gaat om het uitkiezen van een school. We moeten voorkomen dat kinderen te snel doorstromen naar het speciaal onderwijs; kinderen die extra aandacht nodig hebben geven we zoveel mogelijk een plek binnen het reguliere onderwijs.

Scholen moeten niet te groot, maar ook niet te klein zijn. Basisscholen met te weinig leerlingen zijn per leerling drie keer duurder dan een gemiddelde school. Met de kwaliteit is meestal niets mis. Voor kleine scholen moet het daarom aantrekkelijker worden om te fuseren en samen te werken. Omdat de leerlingenaantallen de komende jaren nog verder teruglopen, komen meer scholen in de gevarenzone. D66 zal elk initiatief tot samenwerking van scholen ondersteunen, bij voorkeur in de vorm van een brede school. Hierbij moeten we ook óver de eigen gemeentegrenzen heen kijken, zodat optimaal kan worden samengewerkt. De kwaliteit van het onderwijs mag er niet onder lijden dat een school te klein wordt.

Daarnaast zal D66 zich inzetten voor veilige fietsroutes voor basisschoolleerlingen, ook als zij bijvoorbeeld door een samengaan van scholen verder moeten fietsen dan voorheen.

Vervolgopleidingen

In onze gemeente hebben we één school voor het voortgezet onderwijs, het Nassau College in Gieten. Een kleine school die een nevenvesting is van het Nassau College in Assen. Voor ons staat het belang van de leerling voorop. D66 is van mening dat de kwaliteit en een breed aanbod van voortgezet onderwijs een hogere prioriteit heeft dan waar de school gevestigd is.

D66 heeft aandacht voor beroepsonderwijs; steeds vaker blijkt dat er een tekort is aan beroepskrachten en technici. Tijdens een vervolgopleiding is praktijkervaring heel belangrijk, de beroepsopleiding moet aansluiten op de arbeidsmarkt. De beschikbaarheid van stageplaatsen blijkt een knelpunt te zijn, ze zijn te weinig beschikbaar waardoor de opleiding niet kan worden afgerond. D66 wil mogelijkheden bij bedrijven onderzoeken om stageplaats en stageloper beter op elkaar af te stemmen. Zeker nu de economie aantrekt en een aantal banen in met name de techniek niet kan worden vervuld.

Een leven lang leren

Digitale vaardigheden worden belangrijker: steeds vaker wordt gevraagd iets via internet te regelen, bij veel banen is kunnen omgaan met computers een vereiste. Wanneer iemand moeite heeft met deze vaardigheden, is meekomen lastiger. In de bibliotheken worden gratis ‘Klik en Tik’ internetcursussen gegeven. D66 wil dat er, hoewel de digitale wereld steeds groter wordt, alternatieven moeten blijven voor mensen die (nog) niet digi-vaardig zijn.

Een leven lang leren, iedereen krijgt de kans om zich te blijven ontwikkelen. Voor nieuwkomers is het leren van de taal essentieel om een goede start te maken. Taalonderwijs is nu versnipperd en de kwaliteit varieert. D66 wil toezicht op kwaliteit en effectiviteit van de taallessen, zodat het taalbudget van elke vluchteling zo effectief mogelijk wordt ingezet. Laten we zorgen dat statushouders, jong en oud, begeleid worden in de toegang tot goed onderwijs op maat om zo hun integratie en hun kansen op de arbeidsmarkt te verhogen.

D66 wil specifieke aandacht voor statushouders. Maar ook vluchtelingen die nog geen status hebben, moeten wat D66 betreft zo snel mogelijk sociaal integreren en Nederlands leren via een goed en goedgekeurd instituut. Desnoods springt de gemeente financieel bij, als de middelen vanuit het Rijk hiervoor niet toereikend zijn. In het nieuwe regeerakkoord zijn hierin taken voor de gemeente opgenomen op het gebied van integratie, verzekeringen en opvanglocaties. Statushouders en bijna-statushouders verdienen een kans, en wij zitten niet te wachten op een integratieramp. Bovendien kunnen we op deze manier voorkomen dat nieuwkomers in de bijstand belanden; dit is behalve rechtvaardig ook een verstandige investering.

Zorgen voor elkaar

Positieve gezondheid

Wat de overheid over zorg beslist, raakt ons allemaal. Het raakt onze eigen gezondheid, die van onze kinderen, partner, ouders en vrienden. Het raakt de kwaliteit van ons leven en ook onze portemonnee. Heel veel aspecten van de zorg zijn in landelijk beleid vastgelegd. Maar bij de uitvoering van dit beleid en de controle daarop, speelt de gemeente wel degelijk een rol.

D66 gaat uit van positieve gezondheid, wat meer is dan gezond zijn. Positieve gezondheid gaat om het vermogen om mee te doen, ook als je sociale, fysieke of emotionele uitdagingen hebt. Actief zijn, meedoen en het hebben van sociale contacten zien wij als onlosmakelijk verbonden met welzijn en gezondheid. Belemmerende factoren, zoals laaggeletterdheid, werkloosheid en eenzaamheid, moeten daarom continu onder de aandacht blijven.

Een gezonde gemeente is voor D66 een gemeente die uitnodigt tot bewegen en waarin het leuk is om te sporten en actief te zijn. Iedereen mag een eigen keuze hierin maken; hierbij staan zelfredzaamheid en zelfbeschikking voorop. Toch gebeurt het maar al te vaak dat mensen niet op eigen benen kunnen staan. Iedereen heeft wel eens hulp nodig. En wanneer dat nodig is, zorgen we voor elkaar. Simpel en snel.

D66 wil dat zoveel mogelijk mensen met een bijstandsuitkering een betaalde baan vinden. Tot dat moment, of voor degenen voor wie een reguliere baan niet reëel is, kan de gemeente bijstandsgerechtigden maatschappelijk nuttig werk laten doen. Succesfactor bij deze ‘tegenprestatie’ is een persoonlijke aanpak en een goede match tussen werk(gever) en uitkeringsgerechtigde. Deze tegenprestatie voorkomt dat mensen buiten de maatschappij komen te staan, maar mag de zoektocht naar een baan niet in de weg staan en geen reguliere banen verdringen.

D66 zal er op toezien dat de gemeente haar signalerende, controlerende en desnoods handhavende taken ter harte neemt. Ook waken we voor een goede relatie tussen gezondheidszorg en aangrenzende maatschappelijke velden zoals jeugdzorg, onderwijs, sport, welzijn en maatschappelijk werk.

Goede zorg dichtbij

Met de decentralisaties op het gebied van werk en inkomen, jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning zijn de laatste jaren veel taken naar de gemeente gegaan. Dat is voor veel mensen een grote verandering. Inwoners van Aa en Hunze kunnen nu met vragen over ondersteuning, zorg en gezin bij het Sociale team van de gemeente terecht. Het Sociale team moet goed zijn georganiseerd, maar onderbrengen in een overheids-BV of stichting (zoals nu wordt voorgesteld) is volgens ons niet de beste oplossing. Ook hierbij vertrouwt D66 op de kracht van mensen, op de kracht van de medewerkers en leden van het Sociaal Team.

Bij alle zorgvragen moet zo veel mogelijk gebruik maken van slimme zorgtechnologie en eHealth-oplossingen, zoals patiënten portalen en -apps. Dit maakt het gemakkelijker om zelfstandig te blijven wonen. Deze technologieën moeten wel aansluiten bij de leefwereld van de zorgvrager: ze kunnen namelijk minder passend zijn voor ouderen en digibeten. Daarnaast moet er ook in elke situatie speciale aandacht zijn voor het onderkennen van en hulp bieden bij een (dreigend) sociaal isolement.

Mantelzorg

Veel zorg vindt plaats binnen de kring van familie, vrienden en buren. Het helpt mee om de zorg voor ons allemaal betaalbaar te houden. Mantelzorg kan immers een deel van de professionele zorg voorkomen of vervangen. Mensen zorgen graag voor elkaar, maar mantelzorg kan ook zwaar zijn. Vaak verlenen mensen die zorg naast hun al drukke leven. We vinden het van belang dat de gemeente de ondersteuning van mantelzorgers en het Steunpunt Mantelzorg structureel onder de aandacht blijft brengen. Ook de mogelijkheden voor respijtzorg (tijdelijk overdragen van zorg) moeten daarbij continu besproken worden. Hierbij moet met name aandacht zijn voor minderjarigen die mantelzorg verlenen. Jonge mantelzorgers hebben ook het recht om kind te zijn.

Schuldenproblematiek

In de afgelopen periode is de schuldenproblematiek gegroeid. Mensen zijn verantwoordelijk voor hun eigen bestaan, maar een toenemende schuldenlast belemmert mensen in een goede ontwikkeling en beperkt toekomstmogelijkheden. Schulden en schuldsanering van ouders mag kansen van kinderen op het realiseren van hun dromen niet beperken. Goede begeleiding in schuldsaneringstrajecten is cruciaal. Hierbij moet ook aandacht zijn voor ‘draaideurproblematiek’. De gemeente kan hierbij faciliteren door een helder beeld te geven van de hulpmogelijkheden. D66 wil hierbij vooral duidelijkheid voor de betrokkenen, die nu in veel gevallen met een onoverzichtelijk aantal instanties, schuldeisers en mogelijkheden te maken hebben.

Leefbaarheid

Onze gemeente heeft evenveel dorpshuizen of multifunctionele centra als er dorpskernen zijn. Het bestaan ervan geeft een impuls aan de leefbaarheid, bevordert samenhang in de gemeenschap en kan een belangrijke rol spelen bij dreigende vereenzaming. Het in stand houden van deze centra zorgt voor voldoende voorzieningen van goede kwaliteit op het gebied van sport en cultuur voor jongeren en volwassenen. Hiervoor geldt dat alleen mét participatie van bewoners en gebruikers de gemeentelijke inzet zin heeft. Er moet lokaal voldoende draagvlak en draagkracht zijn.

D66 vindt dat bij de inrichting van de openbare ruimte de bewegingsvrijheid en mobiliteit van elke inwoner voorop moeten staan, zodat mensen met een beperking zo min mogelijk belemmeringen ondervinden. We denken hierbij aan veilige oversteekplaatsen, rolstoelvriendelijke toegangen en afwezigheid van drempels.

Kansen voor onze jeugd

Voor D66 is sport en bewegen de hoeksteen van het preventiebeleid. Inwoners zijn zelf verantwoordelijk voor een gezonde levensstijl. Net als gezond eten zijn sport en bewegen voor jong en oud cruciaal voor een gezond en vitaal leven. Op dit moment zijn er nog (te) veel kinderen die niet sporten of onvoldoende bewegen. Wij geloven dat kinderen, die het plezier van sporten hebben ontdekt, op latere leeftijd die gezonde leefstijl vasthouden. Daarom wil D66 dat alle kinderen van jongs af aan de kans krijgen om te sporten. Hiervoor willen wij het mogelijk maken dat kinderen van de groepen 4 en 5 gratis kunnen sporten via een lidmaatschap van een sportvereniging naar keuze op kosten van de gemeente.

Ieder kind verdient het om gezond, kansrijk en veilig op te groeien. Met gelijke kansen op een goede gezondheid. Je postcode mag niet je kansen op een gezond leven bepalen. De gemeente werkt mee met de aanpak project Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). D66 wil dat er daarnaast meer aandacht komt voor het gezonde aanbod in kantines op scholen, in sportkantines, in MFC’s (multifunctionele centra) en buurthuizen. Zo komt meer nadruk te liggen op preventie.

De gemeente is vanaf 2015 verantwoordelijk voor jeugdhulp. Dit biedt de kans om lokaal maatwerk te bieden. Jeugdhulp voor gezinnen moet zo licht als kan, zo zwaar als nodig. Als gezinnen het moeilijk hebben, willen we snelle en passende hulp.

We vertrouwen op de professionals in de jeugdzorg die de ruimte moeten krijgen én nemen om samen met het gezin de juiste oplossing te vinden voor ieder kind. Ook als dat een onconventionele oplossing is.

Steeds meer jongeren krijgen te maken met psychische klachten, maar deze worden nog te vaak niet herkend of erkend. D66 wil extra aandacht voor de kwaliteit en de toegankelijkheid van de Jeugd Geestelijke Gezondheidszorg (JGGZ), kinder- en jeugdpsychiatrie, en het terugdringen van wachtlijsten. Door de samenwerking tussen de verschillende instanties te versterken, bieden we kinderen en jongeren snellere en betere hulp waar dat nodig is. Jongeren die het nodig hebben krijgen zorg, ongeacht hun leeftijd.

Samen gezond ouder worden

Een gezonde gemeente bereidt zich er op voor dat inwoners steeds ouder worden. Dit heeft impact op de openbare ruimte, woningen en infrastructuur en ook op de gezondheidszorg. Wie zorg nodig heeft, verdient ondersteuning die past bij de persoonlijke situatie. Inwoners moeten zoveel mogelijk betrokken worden bij de invulling van de ondersteuning en hun eigen plan. Daarnaast zal iedereen zélf op enig moment een keuze moeten maken tussen blijven of verhuizen naar een aangepaste woning of een zorgvoorziening. Keuzevrijheid – onlosmakelijk verbonden aan regie in eigen hand – staat hierbij voorop.

Via de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) worden mensen geholpen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. D66 wil ruim baan voor initiatieven van bewoners op het gebied van zorg en ondersteuning voor elkaar, met meer samenwerking tussen formele en informele zorg.

Door de groeiende groep senioren zal de vraag naar passende woonvormen stijgen. De gemeente moet slimme woonoplossingen stimuleren, zoals meer-generatiewoningen of kleinschalige woongroepen of zorgvoorzieningen voor mensen die graag naar elkaar willen omzien. Dit stuit nu weleens op belemmerende regels. Wij willen dat deze aanvragen soepel en snel in gang gezet kunnen worden.

Onze samenleving

Wonen

Leegloop van het platteland in Noord-Nederland is een onontkoombaar feit. Ook onze gemeente wordt de komende jaren geconfronteerd met krimp van de bevolking. Gevolgen zijn onder andere minder voorzieningen en meer leegstand, met name in de buitengebieden. Maar dit biedt ook kansen voor initiatieven. Panden kunnen worden aangepast voor bijvoorbeeld huizen in collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) en er kan geëxperimenteerd worden met innovatieve woonvormen, zoals co-housing en ouderenwoongroepen.

In januari 2017 is in Aa en Hunze de zogenaamde blijverslening ingevoerd. Hiervan is nog (bijna) geen gebruik gemaakt. De blijverslening is een goede optie om mensen langer in eigen omgeving te laten wonen door middel van een verbouwingslening om de woning aan te passen en levensloopbestendig te maken. Helaas bestaat de lening nu alleen in de vorm van een hypothecaire blijverslening die daarom alleen geschikt is voor grote uitgaven en aanpassingen. D66 wil deze lening uitbreiden zodat ook de tweede (consumptieve) variant voor kleinere bedragen beschikbaar komt. Hierdoor kunnen ook mensen die alleen een kleine aanpassing nodig hebben, van de blijverslening gebruik maken. Laten we het voor onze inwoners gemakkelijker maken om de woning naar eigen inzicht tijdig aan te passen, om daar dan ook nog lang te kunnen blijven wonen. Met meer dan 2000 mensen in de leeftijd van 75+ is hier zeker vraag naar.

De troosteloze aanblik van leegstaande panden tast de leefkwaliteit van de gemeenschap aan. D66 wil de mogelijkheden onderzoeken om deze panden geschikt te maken voor andere doeleinden of om zo nodig tot sanering van de panden over te gaan.

Wij kiezen hierbij voor gemeentelijk inbreiden in plaats van uitbreiden. Dat houdt in dat we leegstaande panden of braakliggende terreinen binnen de bebouwde kom benutten voor huisvesting of initiatieven vanuit de gemeenschap.

Bereikbaarheid van kleine kernen middels openbaar vervoer is lastig. Onderhoud van bestaande wegen is van belang, maar dit betekent niet dat er meer of bredere wegen zullen komen. Daarnaast moeten we blijven afwegen of er wegen of delen van wegen zijn waar onderhoud geen toegevoegde waarde heeft. Dit kan uiteraard alleen als dit geen gevolgen heeft voor de inwoners of toeristen.

Detailhandel en economie

De detailhandel ziet zich geconfronteerd met krimp, van twee kanten. Enerzijds zetten afnemende inwoneraantallen de markt onder druk, anderzijds raakt de traditionele detailhandel in toenemende mate omzet kwijt aan webwinkels. De omzet van webwinkels heeft de omzet in de traditionele detailhandel in veel gevallen zelfs al ingehaald. Als gevolg hiervan wordt Aa en Hunze de laatste jaren geconfronteerd met een toenemend aantal lege winkelruimten. Waar mogelijk wil D66 de detailhandel vrijheid geven in de keuze waar zij zich wil vestigen. Daartoe moet ook detailhandel op bedrijventerreinen mogelijk worden. Dit zal de huurprijs in de centra drukken waardoor meer marktwerking op dit gebied ontstaat.

D66 wil voorzieningen zo dicht mogelijk bij de burger houden. Inventiviteit en creativiteit van mensen zijn voorwaarde voor vooruitgang, ook waar krimp plaatsvindt. Volgens D66 heeft de gemeente hierbij vooral een helpende rol als daarom wordt gevraagd.

Toerisme

Met ongeveer 1,5 miljoen vakanties in 2016 staat de toeristische betekenis van Drenthe als een paal boven water, waarbij ook nog eens de bijna 44 miljoen dagjesmensen gevoegd kunnen worden. Sociaaleconomisch gezien is het toerisme in Drenthe en daarmee ook in Aa en Hunze, samen met de horeca, inmiddels de belangrijkste pijler van onze gemeente.

Het toeristisch kerngebied is het zandgedeelte van Aa en Hunze: de Hondsrug en het beekstelsel van de Drentse Aa, niet voor niets aangewezen als Nationaal Park. Het lager gelegen veengedeelte is toeristisch gezien in opkomst, vooral voor kleine watersport, toervaart en natuurgerichte recreatie.

Marktonderzoek, productontwikkeling en promotie van het toerisme in Aa en Hunze zijn in de visie van D66 eerst en vooral de verantwoordelijkheid van de individuele recreatiebedrijven en hun belangenorganisaties. De gemeente kan hierin slechts volgend en ondersteunend opereren via het recreatieschap Drenthe en het Toeristisch Platform Aa en Hunze. Voor de planologische aspecten van recreatie en toerisme is de gemeente wel verantwoordelijk. Net als in het verleden blijft D66 alert op een evenwichtig ruimtelijk beleid van de gemeente.

De betekenis van Aa en Hunze voor recreatie en toerisme is te danken aan een aantal factoren:

  • De aanwezigheid van enkele grote Staatsbossen, waarin naast bossen ook heidevelden, vennen, recreatieplassen en recreatieve voorzieningen.
  • Natuurreservaten, kleine landschapselementen, een kleinschalig en grotendeels oorspronkelijk agrarisch cultuurlandschap.
  • Kleine kernen en dorpen, die hun oorspronkelijke aanzien en karakter grotendeels hebben behouden.
  • Een uitgebreid en gevarieerd net aan wandel-, fiets- en ruiterpaden, onverharde wegen en dag-recreatieve voorzieningen.

We moeten wel waken voor toeristische ‘roofbouw’ die de aantrekkelijkheid van onze gemeente juist kan verminderen. Te veel versnippering van aanbod zoals nu het geval is, doet de sector geen goed. De toerist verandert, er moet worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen zoals campertoerisme en airB&B. D66 wil geen vrije camperplaatsen in de gemeente omdat dit tot oneigenlijke concurrentie kan leiden met de campings. Met betrekking tot de toeristenbelasting nemen we in Drenthe een middenpositie. D66 ziet geen noodzaak om deze marktconforme toeristenbelasting te verlagen.

D66 pleit voor een meer prominente rol van het toerisme in het ruimtelijk beleid van Aa en Hunze, waarmee recht gedaan wordt aan het sociaaleconomisch belang van deze sector. Bijzondere vormen van toerisme zoals ruitersport, kleine watersport, naturisme en cultuurtoerisme verdienen naar de mening van D66 meer aandacht.

Digitale bereikbaarheid

De wereld verandert in hoog tempo, onder meer door de digitale transformatie. Online bereikbaarheid wordt steeds belangrijker op alle gebieden. Denk aan zorg op afstand, basisscholen met digi-borden, ondernemers die meer en meer gebruik maken van digitale communicatie met klanten en niet te vergeten de toeristische sector die klanten en recreanten een 24/7 digitale bereikbaarheid willen bieden. En hoewel 4G en zelfs 5G er aan komen, heeft de vaste verbinding de komende jaren nog steeds de voorkeur. We juichen daarom de glasvezelinitiatieven die op korte termijn gerealiseerd kunnen worden toe en willen dat de gemeente daar optimaal in meedenkt en meedoet.

Natuur, landschap & landbouw

Natuur en landschap

De Hondsrug, de beekdalen van de Aa en de Hunze, heide- en veengebieden en een gevarieerd agrarisch landschap zijn beeldbepalend en tegelijkertijd ook kwetsbaar. De aanwezigheid van ons mooie cultuurlandschap en de authentieke dorpskernen maken onze gemeente aantrekkelijk om te wonen en te recreëren. Een groot deel van de gemeente is bestemd als nationaal park. Ook landelijk is er meer aandacht voor nationale parken. Dit geeft wel aan hoe bijzonder ons gebied is.

Het landschap, zowel in geomorfologisch (door de ‘natuur’ gevormd) als in cultuurhistorisch (door menselijk gebruik ontstaan) opzicht, vormt de basis van het toeristisch ‘product’ Aa en Hunze.

Het Hunzedal en het veenkoloniale deel van onze gemeente springen wat minder in het oog, maar bezitten vanwege de cultuurhistorische waarde en het bijzondere landschap een aanzienlijk potentieel voor het toerisme. Er zijn hier al meerdere succesrijke toeristische initiatieven gestart, zowel van particuliere zijde als van overheidswege.

De rijkdom aan landschappelijke, geologische en cultuurhistorische waarden in onze gemeente heeft tegelijkertijd ook een kwetsbaarheid in zich. Door toeristische wildgroei kan de aantrekkelijkheid minder worden. Maar meer nog kunnen ontwikkelingen als uitbreidings- en nieuwbouwplannen & industriële en landbouwkundige uitbreidingen de toeristische waarde van het landschap en de natuur van Aa en Hunze aantasten.

Bermbeheer en insecten

Alarmerend zijn de berichten omtrent de insecten en de bijenstand, niet alleen in Nederland maar ook in Drenthe. Ze vormen de schakel tussen planten, vogels en mensen. Zonder insecten geen bevruchting en dus geen landbouw. Het verdwijnen van 70% van de insecten en de afname van vele vogelsoorten en veel paddenstoelen betekent dat er iets goed mis is. Alles wijst er op dat de intensivering van de landbouw haar tol eist. Om die reden is D66 groot voorstander van samenwerking mét en stimulatiemaatregelen vóór de agrarische sector, om tot een meer ecologische en minder intensieve landbouw te komen.

Los daarvan kiest D66 voor een veel beter bermbeheer, waarbij de bermen op met name de buitenwegen in onze gemeente minder vaak en vooral minder breed worden gemaaid. Beter is een beheer waarbij het maaisel niet te klepelen maar een paar dagen na het maaien op te halen en af te voeren. Onderzoek heeft uitgewezen dat dit veel betere overlevingskansen voor vlinders e.d. geeft en tot een veel armere bermbodem met een veel rijkere bloemenstand leidt. Andere gemeenten, bijvoorbeeld Hoogezand, voeren zo’n beleid al jaren uit!

Daarnaast moet goed in beeld gebracht worden op welke plaatsen het mogelijk is om buiten de bebouwde kom niet meer te maaien en binnen de bebouwde kom minder frequent. In november 2016 is een motie Bermbeheer met als strekking het aanpassen van het maaibeleid en het in kaart brengen van exoten, door de Raad aangenomen. D66 zal er op toezien dat dit beleid zich niet alleen richt op het voorkomen van de schadelijke invloeden van exoten, maar dat het ook bloemrijke bermen en een gezonde insectenstand zal bevorderen.

Toegankelijkheid van natuurgebieden

Grote delen van bos, natuur en landschap in onze gemeente zijn in eigendom en beheer van Staatsbosbeheer, voorheen onderdeel van het Rijk maar thans deels verzelfstandigd, en van het Drents Landschap en Natuurmonumenten, beide particuliere organisaties. Deze organisaties hebben weliswaar toerisme en recreatie niet als eerste prioriteit in hun doelstellingen, maar er mag van hen wel en recreatie) bewust zijn. Immers, in aanschaf, beheer en onderhoud van hun bezittingen zijn deze organisaties, met name in het recente verleden, flink geholpen met financiële bijdragen van de (Rijks)overheid.

D66 vindt het daarom noodzakelijk dat terreinbeheerders zoals Staatsbosbeheer en het Drents Landschap nauwer betrokken worden bij en een inbreng leveren aan de ontwikkeling en uitwerking van het toeristisch en recreatieve beleid van de gemeente Aa en Hunze. Daar hoort bij het veilig gebruik kunnen maken van paden en wegen na een periode van hevige wind of storm.

Kleine natuurperceeltjes bewijzen hun waarde door de diversiteit aan insecten en dieren. Ze dienen vaak als verbindingsschakel tussen grotere natuurgebieden en moeten als zodanig worden beschermd.

Dassenburchten worden met regelmaat verstoord en vernield door verschillende oorzaken. Dit is erg verontrustend, de das is een beschermde diersoort. We zullen daarom de ons bekende dassenburchten regelmatig bezoeken en vernielingen blijven melden.

Landbouw

Van oudsher is Aa en Hunze een agrarische gemeente. Kleinschalige landbouw en veeteelt is bepalend geweest voor de vormgeving van het huidige landschap. Ook voor de instandhouding hiervan is voor ons een belangrijke taak weggelegd. Hoewel in de afgelopen jaren door diverse ontwikkelingen het aantal en de aard van de landbouwbedrijven sterk aan veranderingen onderhevig zijn, vormt de agrarische sector nog altijd een factor van belang. Het zijn vrijwel allemaal klassieke gezinsbedrijven, gericht op akkerbouwproducten voor industrie (suiker, aardappelzetmeel) en op veeteelt (melkvee, vleesproductie). Hierbij zien we in toenemende mate nevenactiviteiten, zoals zorgopvang en agrotoerisme. Hoewel het aantal bedrijven terugloopt, blijft het verbouwd agrarisch oppervlak ongeveer gelijk.

In sociaaleconomisch opzicht staat landbouw, na recreatie en toerisme, in Aa en Hunze op de tweede plaats. Om die reden en vanwege de eerder genoemde relatie tussen landbouw en landschap erkent D66 het belang van een gezonde, dynamische agrarische sector. Gezien de relatie met landschap en recreatie en toerisme, waakt D66 voor de komst van megastallen en voor de negatieve milieu-invloeden door sterke uitbreiding van intensieve veehouderij en door het telen van gewassen met overvloedig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen. Bestaande bedrijven moeten echter wel de ruimte krijgen om zich te blijven ontwikkelen, zodat de bedrijven kunnen werken aan een levensvatbare landbouw, met aandacht voor dierwelzijn, duurzame voedselproductie, ecologisch grondbeheer en de daaraan verbonden wettelijke eisen. D66 ziet met name toekomst voor agrarische bedrijven die in evenwicht met hun omgeving produceren, de ecologische landbouw. Agrariërs en natuur kunnen heel goed naast en met elkaar bestaan.

Bollenconvenant

Op aandringen van D66 is in november 2014 een motie tot het instellen van een bollenconvenant in de Raad aangenomen, om de blootstelling van publiek aan gewasbeschermingsmiddelen en biociden te voorkomen en daarnaast drinkwatergebieden veilig te stellen voor chemische vervuiling. D66 zal zich de komende raadsperiode hier verder voor inzetten, o.a. om bollenteelt niet toe te staan binnen of dichtbij de bebouwde kom.

Jacht

Ondanks strenge regelgeving komen er bij de jacht misstanden voor. Denk hierbij aan het uitzetten van fazanten voor de plezierjacht, gebruik van nachtkijkers en geluiddempers, jagen in het schemerduister waarbij goed zicht bemoeilijkt wordt hetgeen leidt tot slecht aanschieten en nodeloos lijden van dieren, en het zonder respect omgaan met geschoten dieren. D66 is voorstander van een handhavingsbeleid waarbij dit soort misstanden streng worden aangepakt, en waarbij vrijstellingen voor het bejagen van bepaalde diersoorten in het kader van schadebestrijding slechts na zeer zorgvuldige afweging worden vergeven.

Duurzaamheid en milieu

D66 staat positief in de wereld en ziet voldoende perspectief voor een energiezuinige en energiebewuste maatschappij. Daar moet wel wat voor gebeuren. Daar zetten wij ons voor in!

D66 staat voor een gezonde, schone en duurzame samenleving met een spaarzaam gebruik van fossiele brandstoffen. Wij willen vervuiling tegengaan. Iedere burger heeft recht op een veilige en gezonde leefomgeving. Maar tegelijk mag van burgers ook worden verlangd dat zij hun best doen om hieraan bij te dragen. Wij willen de huidige, negatieve gevolgen van menselijk handelen voor natuur en milieu terugdringen.

Zon en wind-zonder-wieken

We zijn vóór zonne-energie en vóór alle manieren om energie te besparen in het huishouden, het bedrijfsleven en op de weg. We zijn vóór de technische vernieuwingen die deze doelstelling mogelijk maken en vóór verstandige manieren om op duurzame wijze energie op te wekken en te besparen. Leg alle daken vol met zonnepanelen, deze zijn immers gratis. Onbenutte grond kan prima dienst doen als zonne-akker. Wel uitkijken dat geen kostbare landbouwgrond of natuurgebieden worden opgeofferd. Incidenteel kan wel naar de mogelijkheden van grotere parken worden gekeken.

Windturbine-energie is echter alleen rendabel te maken met onevenredig veel subsidie. Bovendien zijn windturbines niet in te passen in een rustiek landschap en wordt te weinig rekening gehouden met de overlast voor omwonenden. Daarom zijn wij tegen windturbines op land, ook in onze gemeente. D66 zal proberen om de initiatiefnemers voor de windparken een mogelijkheid te bieden om met hun projecten te stoppen door middel van een vergoeding voor gemaakte onkosten. Windparken op zee zijn steeds beter realiseerbaar en zien we wel als een mogelijk alternatief.

Op het gebied van windenergie komen er steeds meer alternatieven voor de grote windturbines. D66 gaat voor Wind-Zonder-Wieken. Hierbij wordt op verschillende manieren gebruik gemaakt van wind die omgezet wordt in energie, zonder het gebruik van wieken. Denk hierbij aan bijvoorbeeld energievliegers (kite power), windtrechters, windwokkels of windpalen. D66 wil dat de gemeente Aa en Hunze de mogelijkheden gaat onderzoeken om deze vormen van windenergie toe te passen.

Ondergrondse opslag

Drenthe en in het bijzonder de gemeente Aa en Hunze, is vaak in beeld als het gaat om ondergrondse opslag. Aa en Hunze is een mooi stukje Nederland dat dun bevolkt is en waar veel ondergrondse mogelijkheden zijn. Opslag van CO2 of kernafval komen regelmatig in beeld, ook en met name voor Aa en Hunze. Gezien de moeilijk voorspelbare gevolgen op korte en lange termijn, de instabiele ondergrond en onrust over aardbevingen staat D66 uiterst kritisch ten opzichte van elke ondergrondse opslag van reststoffen.

Circulaire economie

Binnen een circulaire economie maak je de cirkel rond, waardoor er geen afval meer bestaat. Hergebruik dus, maar dan nog een stap verder. Afval kan namelijk ook een grondstof worden voor een nieuw product. Hoe kleiner de cirkel van grondstof – product – gebruik – hergebruik – grondstof, hoe makkelijker het is om hem sluitend te krijgen.

Huishoudelijk en industrieel afval kan door allerlei technologische ontwikkelingen steeds beter worden hergebruikt. D66 vindt dat de drempel voor burgers om huishoudelijk afval in te leveren zo laag mogelijk moet zijn.

D66 pleit voor handhaving van de huidige effectieve methode van huisvuilverwijdering. D66 is tegen het systeem van gewogen afval (Diftar) waarbij de burger per kilo afval betaalt. Dit is erg kostbaar en werkt vuiltoerisme en illegaal storten in de hand. Daarnaast is het zeer wel mogelijk dat in de grotere kernen (waar het kostentechnisch haalbaar is) in de toekomst het grijze afval in ondergrondse containers gebracht kan worden en dat dus de grijze huisvuilroute ingekort kan worden.

Op het vuiloverlaadstation aan de Spekstoep worden veel nog goed bruikbare objecten en materialen aangeboden. Het afvoeren, sorteren en verwerken kost veel geld en energie en is bovendien milieubelastend. D66 wil op de Spekstoep een voorziening maken waar goed herbruikbare spullen gedurende een bepaalde periode beschikbaar zijn voor (gratis) hergebruik door pashouders. Zo wordt circulair denken bevorderd en uiteraard is het ook goed voor de portemonnee.

Gemeenten zijn in geld uitgedrukt de grootste inkopers van het land. Met duurzaam inkopen door de gemeentelijke organisatie kan de gemeente dus een verschil maken. Aa en Hunze heeft een verklaring ondertekend om minimaal 75% van alle inkopen duurzaam te doen. D66 is voorstander van ambitieuze duurzaamheidseisen en wil dat dit 100% wordt, dus een volledig duurzaam inkoopbeleid. Ook bij aanbestedingen en projecten moeten duurzaamheidscriteria worden benoemd. Op korte termijn kan dat betekenen dat hogere investeringen nodig zijn, maar die verdienen zich op middellange en lange termijn dubbel en dwars terug. Zo geeft de gemeente het goede voorbeeld aan burgers en bedrijven.

Recreatie, kunst & cultuur

Recreatie

Binnen onze gemeente vinden tal van evenementen plaats, op recreatief/sportief gebied maar ook op het cultureel vlak. Daar zijn we trots op. D66 stimuleert evenementen die levensvatbaar blijken, en vertrouwt op eigen initiatief en talent van initiatiefnemers. Goede initiatieven kunnen incidenteel worden ondersteund en zullen daarnaast ook een eigen draagvlak moeten creëren.

Sportbeoefening is belangrijk voor iedereen, is goed voor de gezondheid, gaat overgewicht tegen en verlengt de levensverwachting. Al jaren gaat er relatief veel subsidie naar voetbal. D66 vindt dat ook andere sporten en nieuwe initiatieven op sportgebied recht hebben op een subsidie.

Binnen het grote aanbod van evenementen maken we onderscheid tussen kunst, amateurkunst, folklore, markten en sportevenementen. Alleen zo kan een eerlijke en transparante verdeling van gemeentelijke subsidiemogelijkheden worden gemaakt en kunnen we deze sector vitaal en bloeiend houden.

Op het gebied van recreatie, kunst, cultuur en toerisme vinden in de verschillende kernen heel veel activiteiten plaats, waardoor we een levendige gemeente zijn. Maar het gebeurt ook wel dat activiteiten samenvallen of dat activiteiten snel na elkaar worden gepland. Dit gaat ten koste van de bezoekersaantallen, wat ongewenst is. Daarom pleit D66 voor een vorm van coördinatie van alle activiteiten in de gemeente, waarbij informatievoorziening en vrijheid om te plannen voorop blijven staan.

Kunst, historie en cultuurhistorisch erfgoed

De gemeente heeft een eigen bestand van kunstwerken. Deze worden momenteel opgeslagen. D66 is van mening dat kunst moet worden tentoongesteld en niet onbereikbaar moet zijn in een opslagruimte. Door middel van een inventarisatie kan duidelijk worden welke werken eventueel te gelde kunnen worden gemaakt om zo andere culturele aspecten te kunnen ondersteunen. Ook zo kunnen wij een bezuinigingsslag maken!

Binnen onze gemeente hebben we veel cultuurhistorisch erfgoed, een brug tussen verleden en toekomst. D66 vindt het belangrijk dat onze samenleving dit historisch besef met zich meedraagt. Het culturele erfgoed zet onze gemeente goed op de kaart en is een van de belangrijkste pijlers van Toeristisch Aa en Hunze. Met dit erfgoed moeten we zorgvuldig om blijven gaan.

D66 wil dat in de gemeente Aa en Hunze bij ontwikkelingen in het ruimtelijk beleid en bij het verlenen van vergunningen in publiek- en privaatrechtelijke sfeer nadrukkelijk de belangen van toerisme, recreatie en cultuurhistorisch erfgoed worden meegewogen.

Veel gemeenten in Nederland hebben ter nagedachtenis aan Joodse inwoners en verzetsstrijders gedenkstenen (zgn. ‘Stolpersteine’ – ‘struikelstenen’) laten aanbrengen op plaatsen waar deze mensen hebben gewoond. Op de stenen zijn de naam en de geboortedatum, de plaats en datum van overlijden vermeld. Struikelstenen in meerdere plaatsen hebben bijgedragen aan het zichtbaar maken van de Holocaust-geschiedenis en aan het historisch besef. In Aa en Hunze zijn in de oorlogsjaren meerdere personen afgevoerd naar vernietigingskampen. De meesten van hen hebben geen graf hebben gekregen, maar op deze manier kunnen ze toch een naam krijgen. D66 wil zich inzetten om in Gieten en Rolde struikelstenen aan te laten brengen.

Cultuur

D66 vindt een sterke culturele en creatieve sector een essentiële voorwaarde voor een open, zich ontwikkelende en verbonden samenleving. Cultuur geeft kleur aan de samenleving en heeft daarnaast ook economische waarde. Een bloeiende culturele sector is een reden om ergens te willen wonen en maakt onze gemeente op die manier aantrekkelijk.

Het culturele aanbod binnen onze gemeente is zeer gevarieerd en daardoor zeer breed. Denk aan onder andere de atelierroute, de Etstoel in Anloo, het Festival der Aa, de boekenmarkt in de Jacobuskerk te Rolde, het korenfestival in Annen, Aa en Hunze concert en de Amer. Cultuur geeft identiteit aan onze gemeente, en geeft zo ook een extra impuls aan toerisme. D66 wil cultuur de ruimte geven. Met een overheid die voorwaarden schept en mogelijkheden biedt tot ondernemen. Daarbij moet er meer aandacht zijn voor het afstemmen van lokale activiteitenagenda’s zodat initiatiefnemers een overzicht hebben en geen dubbele activiteiten worden gepland.

D66 is van mening dat de spaarzaam beschikbare middelen om cultuur te stimuleren in eerste instantie moeten worden ingezet in het onderwijs. D66 wil cultuuronderwijs stimuleren, om daarmee kinderen op jonge leeftijd op een laagdrempelige manier kennis te laten nemen van cultuur in al haar vormen. D66 wil dat hierbij in eerste instantie wordt uitgegaan van de eigen kennis en kracht van leerkrachten. Scholen en leerkrachten kunnen daarbij ondersteund worden door de gemeentelijke combinatiefunctionaris cultuur en eventueel door instellingen die door de gemeente gesubsidieerd worden.

De bibliotheek van de toekomst moet investeren in het digitaliseren. Boeken zullen er nog lang blijven, maar de jongere generaties zullen met name e-boeken lezen. Bibliotheken krijgen zo ook een andere functie. Speerpunt voor D66 is een heroriëntatie van de bibliotheken naar de veranderende, digitale samenleving.

Water voor nu en later

Onze gemeente ligt in de stroomgebieden van de Drentse Aa en de Hunze. Daarmee wordt al duidelijk dat water en grondwater van belang zijn voor een paar van de belangrijkste pijlers in onze gemeente: natuur, landbouw en recreatie en toerisme. We moeten blijven zorgen voor schoon drinkwater en zwemplassen met schoon water waarin zwemmers geen ziektes oplopen door bv. blauwalg of vervuiling. Vandaar dat we aan deze ‘basisbehoefte’ extra aandacht schenken.

Het Waterschap Hunze en Aa’s is verantwoordelijk voor voldoende en schoon oppervlaktewater. De gemeente moet er mede op toe zien dat er geen vervuiling optreedt door bv. chemisch afval, onkruidbestrijdingsmiddelen en verdelgingsmiddelen. We moeten blijven zorgen voor een schone bodem en een minimale kans op verontreiniging in onze waterwingebieden. Alleen dan kunnen we zorgen voor voldoende en schoon drinkwater voor nu en in de toekomst.

Chemische bestrijdingsmiddelen komen terecht in het oppervlaktewater en zo ook in het grondwater. In de wet is vastgelegd dat de kwaliteit van drinkwater niet achteruit mag gaan. D66 zet zich in om de traditionele chemische onkruidbestrijding sterk te verminderen. Als gemeente geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruiken tegen onkruid, maar zo veel mogelijk natuurlijke middelen.

In 2016 zijn in een kwart van de drinkwaterputten in Nederland restanten van bestrijdingsmiddelen aangetroffen. Gelukkig nog steeds in lage concentraties die nog geen risico’s met zich meebrengen. Wel hebben waterleidingmaatschappijen al meerdere keren de inname van water gestopt omdat de vervuiling toegenomen was. De helft van de inwoners blijkt chemische middelen in bloemenborders en groentetuintjes te gebruiken. Maar de meeste impact heeft de landbouw met de gewasbeschermers. Communicatie over dit onderwerp zien we als een belangrijke stap in de bewustwording met betrekking tot het beperken van het gebruik van deze middelen.

De klimaatverandering leidt tot meer extreme neerslag. Hierdoor neemt nu al de wateroverlast toe, in de toekomst zal dit nog meer worden. D66 pleit daarom voor nog meer waterdoorlatende verharding, en roept de gemeente op om dit ook te promoten bij particulieren en hiervoor goede alternatieven op de gemeentelijke website te plaatsen.

Lokaal kan de wateroverlast nu al aanhoudend te hoog zijn, zoals in Gasselternijveen. D66 pleit er voor om samen met het dorp plannen te maken om een deel van de Vaart te Gasselternijveen weer open te graven:

    • Dit gaat voordelen geven voor een beter waterbeheer in het dorp
    • Woningen in de directe omgeving hebben steeds meer water in de kruipruimten. Het grondwater kan dan beter afvloeien.
    • Via aansluitingen met vijvers kan er doorstroming gerealiseerd worden, waardoor deze vijvers schoner blijven.
    • Een gescheiden rioolstelsel is eenvoudiger realiseerbaar.

Met het water komt er een stukje koloniaal verleden terug in het dorp, waar eens de vierde zeehaven van Nederland was! Kansen dus ook voor meer ‘levendigheid’ in deze regio.

Betrouwbaar besturen

Gezamenlijke gemeentelijke uitvoering

Door het zich steeds uitbreidende gemeentelijke takenpakket zijn er de laatste jaren ambtelijke en bestuurlijke samenwerkingsverbanden met andere gemeenten ontstaan. De gemeentelijke zeggenschap en daarmee de democratische controle vormen dan wel een punt van zorg. De Raad mag haar zeggenschap hierin niet verliezen. D66 zal dit bij alle samenwerkingsvormen goed in het oog houden.

De overheid wordt steeds ‘digitaler’, dat merken we aan bijvoorbeeld de veranderende gemeentelijke website. Vragen kunnen digitaal worden gesteld, afspraken digitaal gepland, informatie en vergaderstukken zijn online beschikbaar. Maar de digitale overheid heeft ook een keerzijde; het inrichten van het systeem is erg belangrijk, ook in het kader van gegevensbeveiliging en privacy. D66 wil dat de gemeente vol gebruik gaat maken van de mogelijkheden die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten daarvoor opzet. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de beste kennis die op dit gebied voorhanden is, er is geen extra tijd of capaciteit nodig op gemeentelijk niveau en we voorkomen daarbij dat we opnieuw het wiel moeten uitvinden.

Voordelen voor dit digitale systeem zijn onder meer dat we straks voor veel zaken niet meer naar het gemeentehuis hoeven; denk bijvoorbeeld aan digitale aangiftes van geboorten wat nu al mogelijk is, of een digitaal loket voor alle vergunningszaken.

Bij dit alles moeten we echter niet de menselijke maat uit het oog verliezen. Daadwerkelijk iemand zelf via de telefoon een vraag kunnen stellen heeft nu nog met name bij onze oudere inwoners een grote voorkeur. En die mogelijkheid willen we zolang het nodig is wel behouden.

Betrouwbaar besturen

Door de gemeente moet ondersteuning geboden worden op vele gebieden. D66 is van mening dat ondersteunen en toezicht nodig zijn, maar dat de gemeente niet als zelfstandig ondernemer moet optreden, ook niet als partner in een overheids-BV.

D66 wil inzetten op verhogen van kennis en verbeteren van vaardigheden van ambtenaren, zodat foutieve (dure) beslissingen worden voorkomen en minder externen hoeven te worden ingehuurd.

Openbaarheid en transparantie van financiën is een randvoorwaarde voor democratisch bestuur. Inwoners moeten kunnen zien waar de gemeente geld aan uitgeeft. De gemeente verstrekt jaarlijks veel geld aan subsidie. Een helder overzicht van deze subsidies ontbreekt. Met enig zoekwerk in begrotingen en jaarstukken is dit gedeeltelijk wel te vinden, maar niet compleet te krijgen en het is weinig overzichtelijk. Men moet in een overzicht kunnen zien welke organisatie, vereniging, groep of instelling hoeveel subsidie voor welk doel heeft gekregen. Het gaat hierbij ook om de kleinere bedragen die door portefeuillehouders mogen worden verleend. Wij zijn van mening dat deze informatie voor iedereen duidelijk en toegankelijk moet zijn via de gemeentelijke website.

Aa en Hunze zit zowel landelijk als in Drenthe vrij laag met de belastingen waaronder de OZB. De financiële positie van de gemeente is gezond, de reserves zijn nog voldoende. Daarom is er volgens D66 geen noodzaak om de gemeentelijke belastingen te verhogen.

D66 gaat uit van een mondige inwoner, die over het algemeen goed weet wat kan en niet kan. We willen minder regels en regeltjes. Daarom pleiten we voor minder toezicht van de welstandscommissie bij ver- en nieuwbouw en een grote inperking van de Algemene Plaatselijke Verordening. Hierin zijn veel overbodige en niet meer van toepassing zijnde regels opgenomen waar niet op wordt of niet op kan worden gehandhaafd.

Bij besturen hoort handhaven. D66 is en blijft alert op de uitvoering en de handhaving door de gemeente of bedrijven zich aan de betreffende vergunningen en wetgeving houden. Momenteel is er een gat ontstaan in het handhaven van genomen besluiten. Met name op het gebied van de B&B’s maar ook op andere gebieden kan de handhaving worden verbeterd en is meer capaciteit nodig.

Laatst gewijzigd op 22 november 2018